A e rrit kafja tensionin? Kur duhet të kemi kujdes
Kafja është pjesë e përditshme e jetës për shumë njerëz. Por personat që kanë tension të lartë shpesh bëjnë të njëjtën pyetje: A e rrit kafja tensionin?
Përgjigjja e shkurtër është: po, kafeina mund ta rrisë përkohësisht tensionin, por ndikimi ndryshon nga një person te tjetri. Për shumicën e njerëzve që pinë kafe rregullisht dhe me masë, ky efekt është zakonisht i përkohshëm. Megjithatë, personat me tension shumë të lartë ose me ndjeshmëri ndaj kafeinës duhet të tregojnë më shumë kujdes.
Në këtë artikull shpjegojmë lidhjen ndërmjet kafes dhe tensionit, kur duhet të shqetësohemi dhe si mund ta kuptojmë reagimin e organizmit.
Si ndikon kafja te tensioni?
Kafeina është një substancë stimuluese që vepron në sistemin nervor. Pas konsumimit të kafes, disa njerëz mund të përjetojnë një rritje të përkohshme të tensionit të gjakut.
Mekanizmi nuk është plotësisht i qartë. Megjithatë, mendohet se kafeina mund të ndikojë në hormonet dhe enët e gjakut, duke e rritur tensionin për një periudhë të shkurtër.
Sipas Mayo Clinic, ky reagim është më i dukshëm te njerëzit që nuk konsumojnë rregullisht kafe. Organizmi i personave që e pinë çdo ditë mund të krijojë njëfarë tolerance ndaj kafeinës.
Prandaj, një filxhan kafe nuk ndikon njësoj te të gjithë.
Sa mund ta rrisë kafja tensionin?
Te disa njerëz, tensioni mund të rritet rreth 5–10 mmHg pas konsumimit të kafeinës. Te të tjerë ndryshimi mund të jetë shumë i vogël ose të mos vërehet fare.
Reagimi ndikohet nga disa faktorë:
- sasia e kafeinës;
- sa shpesh pini kafe;
- ndjeshmëria individuale;
- mosha dhe gjendja shëndetësore;
- medikamentet që përdorni;
- niveli i stresit;
- pirja e duhanit;
- mënyra e përgatitjes së kafes;
- konsumimi i pijeve të tjera me kafeinë.
Edhe madhësia e filxhanit ka rëndësi. Një espresso e vogël dhe një filxhan i madh me kafe të filtruar nuk kanë domosdoshmërisht të njëjtën sasi kafeine.
Për këtë arsye, nuk duhet të vlerësojmë kafeinën vetëm nga fortësia e shijes.
A shkakton kafja tension të lartë në afat të gjatë?
Këtu duhet bërë dallimi ndërmjet rritjes së përkohshme të tensionit dhe hipertensionit që vazhdon për një kohë të gjatë.
Studimet tregojnë se kafeina mund ta rrisë tensionin përkohësisht. Megjithatë, konsumimi i zakonshëm dhe i moderuar i kafes nuk është lidhur qartë me një rrezik më të madh për hipertension te popullsia e përgjithshme.
Një analizë shkencore e publikuar në vitin 2023 gjeti se konsumimi i kafes nuk lidhej me rritje të përgjithshme të rrezikut për hipertension. Madje, disa studime vëzhguese kanë gjetur një lidhje të kundërt. Megjithatë, këto rezultate nuk provojnë se kafja ul tensionin ose se mund të përdoret si trajtim.
Pra, përgjigjja nuk është bardh e zi. Kafja mund ta rrisë tensionin menjëherë pas konsumimit, por kjo nuk do të thotë automatikisht se shkakton hipertension afatgjatë.
A mund të pinë kafe personat me tension të lartë?
Shumë persona me tension të kontrolluar mund të konsumojnë kafe me masë. Por vendimi duhet të varet nga vlerat e tensionit, reagimi ndaj kafeinës dhe këshilla e mjekut.
Kujdes më i madh nevojitet kur:
- tensioni është shumë i lartë ose i pakontrolluar;
- kafja shkakton rrahje të forta të zemrës;
- shfaqen marramendje ose shqetësime të tjera;
- përdoren medikamente që mund të ndërveprojnë me kafeinën;
- konsumohen edhe pije energjike;
- mjeku ka këshilluar kufizimin e kafeinës.
Një studim vëzhgues i raportuar nga Shoqata Amerikane e Zemrës gjeti një lidhje ndërmjet pirjes së dy ose më shumë filxhanëve në ditë dhe rrezikut më të lartë kardiovaskular te personat me hipertension të rëndë, të përcaktuar në studim si 160/100 mmHg ose më lart.
Ky rezultat nuk do të thotë se dy filxhanë janë të rrezikshëm për çdo njeri. Por tregon se personat me tension shumë të lartë nuk duhet të marrin vendime vetëm nga këshillat e përgjithshme.
Si ta kuptoni nëse kafja jua rrit tensionin?
Një mënyrë praktike është të krahasoni vlerat përpara dhe pas konsumimit të kafes.
Mund të veproni kështu:
- Uluni dhe pushoni për disa minuta.
- Mateni tensionin përpara se të pini kafe.
- Pini sasinë që konsumoni zakonisht.
- Mateni përsëri pas 30–120 minutash.
- Shënoni të dyja rezultatet.
Nëse tensioni rritet vazhdimisht me rreth 5–10 pikë pas kafes, mund të jeni më të ndjeshëm ndaj kafeinës. Flisni me mjekun për mënyrën e duhur të veprimit.
Për një matje më të saktë, përdorni manshetën e madhësisë së duhur, mbajeni krahun të mbështetur dhe mos flisni gjatë matjes.
Një matje e vetme nuk mjafton për të diagnostikuar hipertensionin. Rezultatet duhen vlerësuar në vazhdimësi dhe, kur është e nevojshme, nga një profesionist shëndetësor.
Sa kafeinë mund të konsumojmë në ditë?
Sipas Autoritetit Evropian për Sigurinë Ushqimore, marrja deri në 400 mg kafeinë gjatë ditës zakonisht nuk paraqet shqetësim sigurie për shumicën e të rriturve të shëndetshëm.
Por kjo është një vlerë e përgjithshme, jo një objektiv që duhet arritur. Gjithashtu, nuk zbatohet njësoj për të gjithë.
Ndjeshmëria ndaj kafeinës ndryshon sipas organizmit. Një person mund të pijë disa kafe pa shqetësime, ndërsa një tjetër mund të ndiejë ankth, dridhje ose rrahje të shpejta pas një filxhani.
Duhet llogaritur edhe kafeina që merret nga:
- çaji;
- pijet energjike;
- pijet e gazuara me kafeinë;
- çokollata;
- disa suplemente;
- disa medikamente.
Personat me hipertension, gratë shtatzëna dhe njerëzit që përdorin medikamente të caktuara duhet të ndjekin këshillën personale të mjekut.
Kur duhet ta kufizoni kafen?
Mund të jetë e nevojshme të ulni sasinë nëse pas kafes përjetoni:
- rritje të përsëritur të tensionit;
- rrahje të shpejta ose të forta të zemrës;
- ankth ose nervozizëm;
- dridhje;
- pagjumësi;
- dhimbje koke;
- shqetësime në stomak.
Nëse dëshironi ta ulni kafeinën, bëjeni gradualisht. Ndërprerja e menjëhershme mund të shkaktojë dhimbje koke, lodhje dhe irritim.
Mund të filloni duke zvogëluar numrin e kafeve, duke përdorur filxhanë më të vegjël ose duke zëvendësuar një prej tyre me dekafeinato.
A është dekafeinato zgjedhje më e mirë?
Kafja dekafeinato mund të jetë një alternativë për njerëzit që e duan shijen e kafes, por janë të ndjeshëm ndaj kafeinës.
Megjithatë, “dekafeinato” nuk do të thotë gjithmonë zero kafeinë. Ajo përmban zakonisht një sasi shumë më të vogël se kafja normale.
Nëse kafja e zakonshme ju rrit tensionin, mund të provoni dekafeinato dhe të ndiqni përsëri vlerat. Por nëse keni hipertension të rëndë ose simptoma, zgjedhja duhet diskutuar me mjekun.
Kur kërkohet ndihmë mjekësore?
Kontaktoni një profesionist shëndetësor nëse tensioni del vazhdimisht i lartë ose nëse pas kafes shfaqen simptoma shqetësuese.
Kërkoni ndihmë urgjente nëse tensioni është shumë i lartë dhe shoqërohet me simptoma si:
- dhimbje gjoksi;
- vështirësi në frymëmarrje;
- dobësi ose mpirje;
- turbullim të shikimit;
- hutim;
- dhimbje koke shumë të fortë.
Në këto raste, mos u përpiqni ta zgjidhni situatën vetëm duke ndaluar kafen.
Përfundim: a e rrit kafja tensionin?
Po, kafja mund ta rrisë përkohësisht tensionin, sidomos te personat që nuk konsumojnë shpesh kafe ose që janë të ndjeshëm ndaj kafeinës.
Megjithatë, konsumimi i moderuar nuk duket se rrit automatikisht rrezikun afatgjatë të hipertensionit te shumica e njerëzve. Rëndësi kanë sasia, organizmi dhe gjendja shëndetësore.
Nëse keni tension të lartë, matni reagimin tuaj dhe ndiqni këshillën e mjekut. Për ata që duan ta ulin kafeinën pa hequr dorë nga shija, dekafeinato mund të jetë një alternativë praktike.
Për të njohur llojet e kafes dhe alternativat dekafeinato, vizitoni edocaffe.com ose na kontaktoni për më shumë informacion.
Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson këshillën, diagnozën ose trajtimin mjekësor.